Badania krwi dla sportowców – zwiększ swoje szanse na uzyskanie lepszych wyników w sporcie!

Regularna i dostosowana do wieku oraz możliwości dawka ruchu ma zbawienny wpływ na sza organizm – wzmacnia układ mięśniowo-szkieletowy, poprawia koordynację ruchową, wspomaga utrzymywanie prawidłowej masy ciała, opóźnia procesy starzenia, reguluje pracę naszego serca i ciśnienie krwi oraz wspiera układ immunologiczny. Należy jednak pamiętać, że regularna aktywność fizyczna oprócz wielu korzyści zdrowotnych, stawia również wysokie wymagania przed naszym organizmem. Dlatego aby trenować bezpiecznie i osiągać najlepsze wyniki, niezbędne są odpowiednie profilaktyczne badania sportowe. Ich zakres zależy od rodzaju uprawianej aktywności fizycznej, poziomu zaawansowania oraz indywidualnych predyspozycji.

Uprawianie sportu na poziomie amatorskim, jak i profesjonalnym wymaga od osób trenujących doskonałego stanu zdrowia, który pozwala na bezpieczne uczestnictwo w treningach oraz zawodach. Regularne badania profilaktyczne to bardzo odpowiedzialne podejście do swojego zdrowia i jeden z najważniejszych elementów świadomego treningu. Badania laboratoryjne umożliwiają przekrojową ocenę funkcjonowania podstawowych narządów, a także kontrolę metabolizmu. Na podstawie wyników badań:

• lekarz będzie mógł ocenić stan zdrowia oraz wydać zalecenia w zakresie zbilansowania diety (tak by była bogata we właściwą ilość najważniejszych substancji odżywczych)
• trenerzy będą mogli przegotować efektywny plan treningowy, dostosowując jego intensywność do potrzeb i możliwości organizmu. Pozwoli to znacznie obniżyć ryzyko kontuzji i efektu przetrenowania, które mogłyby wykluczyć nas na długi czas z uprawiania danej dyscypliny sportowej.

Osoby uprawiające sport powinny cyklicznie monitorować swój stan zdrowia, ponieważ są one bardziej narażone na fizyczne obciążenia organizmu. W okresie zmiany diety i ćwiczeń w organizmie mogą zajść znaczące zmiany, nie tylko pozytywne jak utrata wagi czy poprawa muskulatury, ale i negatywne jak nadmierna utrata elektrolitów, zaburzenia hormonalne czy anemia. W konsekwencji może to prowadzić do obniżenia wydolności organizmu i efektywności treningów oraz zwiększonego ryzyka urazów mięśni i kontuzji.

Badaniami użytecznymi dla sportowców oprócz wyżej wymienionych w tabelce, są również badania hormonalne, zwłaszcza testosteron i kortyzol. Do oceny zdolności przystosowania się do trybu treningowego pomocny jest stosunek poziomu testosteronu do poziomu kortyzolu (T/C). Stosunek testosteronu do kortyzolu pokazuje, czy nasz organizm jest w stanie zaadaptować się do stosowanych bodźców i informuje, które procesy przeważają katabolizm czy anabolizm.

Testosteron wykazuje anaboliczne działania, związane z pobudzeniem i przyspieszeniem syntezy aminokwasów, a co za tym idzie – ze zwiększeniem masy mięśniowej. Odpowiada również za regenerację mięśni po treningach nie tylko w dyscyplinach siłowych, ale i wytrzymałościowych. Procesy anaboliczne powodują tworzenie się i wzrost tkanek różnego rodzaju, w tym tkanki mięśniowej i nerwowej, a więc są niezbędne do uzyskania pozytywnej adaptacji treningowej. Zbyt intensywny trening, niezrównoważony i niedostosowany do możliwości organizmu powoduje, że ciało sportowca nie jest w stanie wytworzyć odpowiedniej ilości tego hormonu i wpada w stan przeciwny do anabolizmu, czyli katabolizmu co już nie jest pożądanym efektem treningu.

Kortyzol – hormon powodujący procesy kataboliczne. Kortyzol wydzielany jest w reakcjach na stres, stąd potocznie nazywa się go właśnie hormonem stresu. Stres to nie tylko nerwy w pracy, ale też znaczna aktywność fizyczna, np. długi bieg, intensywny trening pływacki czy start w zawodach. Wysoki poziom kortyzolu obniża zdolności regeneracyjne. Ponadto, jeśli poziom hormonu jest stale podwyższony, to po zaaplikowaniu bodźców treningowych nie następuje pożądana adaptacja organizmu.

Dodatkowym czynnikiem, który powinien zmotywować osoby uprawiające sport do cyklicznych badań, oprócz oczywiście optymalizacji cykli treningowych, jest obecność tzw. zanieczyszczeń hormonalnych w powszechnie stosowanych nieoczyszczonych suplementach białkowych niewiadomego pochodzenia. Suplementy takie mogą zawierać niedozwolone substancje anaboliczne lub związki o działaniu estrogennym, które zaburzają naturalną gospodarkę hormonalną organizmu, co może skutkować spadkiem formy, problemami z regeneracją oraz poważnymi problemami zdrowotnymi.

Jeśli planujemy porównywać wyniki, to badania muszą być przeprowadzone w podobnych warunkach – albo wszystkie po dwóch, trzech dniach luźnego treningu, albo wszystkie po porównywalnych obciążeniach treningowych, wariant mieszany nie ma większego sensu.

Czynnikiem dającym gwarancję porównywalności w czasie jest również wykonywanie badań zawsze w tym samym laboratorium na tych samych analizatorach i układach pomiarowych.