ASO

ASO jest przeciwciałem skierowanym przeciwko streptolizynie O – toksynie o działaniu hemolitycznym i cytotoksycznym, wytwarzanej przez paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes).

Zakażenie Streptococcus pyogenes jest jedną z najczęstszych przyczyn m.in. ostrego zapalenia gardła, zakażeń skóry (liszajec, róża, cellulitis), zapalenia migdałków (anginy), zapalenia płuc i szkarlatyny, zapalenia węzłów chłonnych, zapalenia ucha środkowego lub zatok. Ponadto 10 spośród 80 serotypów paciorkowca ma właściwości reumatogenne.

Bakteria jest również jedną z przyczyn zakażenia rany pępkowej oraz kikuta pępowiny u noworodków.

Na ogół paciorkowce beta-hemolizujące grupy A wywołują choroby, które łatwo jest rozpoznać, ponieważ dają one charakterystyczne objawy. Jednak nieraz zakażenie paciorkowcem przebiega w utajeniu i nie wiąże się z żadnymi wyraźnymi symptomami. Wówczas mogą rozwinąć się nieropne powikłania w postaci gorączki reumatycznej, ostrego zapalenia wsierdzia lub ostrego zapalenia kłębuszkowego nerek, szczególnie u małych dzieci.

ASO (antystreptolizyna O) jest badaniem wykorzystywanym w celu ustalenia czy mamy do czynienia ze świeżym zakażeniem wywołanym przez paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes) oraz do rozpoznawania powikłań takich jak gorączka reumatyczna, ostre zapalenia wsierdzia, streptokokowy szok toksyczny, ostre kłębuszkowe zapalenie nerek po przebytej infekcji wywołanej przez paciorkowce beta-hemolizujące grupy A (Streptococcus pyogenes).

Czułość kliniczna badania mieści się w przedziale 50-80%. Około 20% chorych nie jest zdolnych do wytwarzania ASO w mierzalnej ilości, a około 5% zdrowych ludzi ma miano ASO stale podwyższone. Układ odpornościowy produkuje przeciwciała ASO zwykle od 1 do 4 tygodni po pierwotnym zakażeniu bakterią. Najwyższy poziom ASO obserwuje się na ogół około 4-6 tygodnia po wystąpieniu choroby. Następnie poziom przeciwciał ASO zmniejsza się, jednak może pozostać w organizmie na wykrywalnym poziomie przez kilka miesięcy po wyleczeniu. Badanie ASO nie jest czynnikiem prognostycznym wystąpienia powikłań ani nie odzwierciedla zaawansowania choroby.