Borelioza (nazywana inaczej chorobą z Lyme) jest chorobą wieloukładową, wywoływaną przez krętka Borrelia burgdorferi sensu lato complex. Każda forma rozwojowa kleszcza począwszy od larwy poprzez stadium nimfy aż po postać dorosłego kleszcza, może przenosić krętka Borrelia na człowieka. Ryzyko zachorowania na choroby odkleszczowe jest tym większe, im dłużej zakażony kleszcz pasożytuje na skórze człowieka. Udowodniono, że przez pierwsze 24 godziny bytowania w ludzkiej skórze kleszcz praktycznie nie przenosi krętków Borrelia do ludzkiego organizmu. Szacuje się, że na naszym kontynencie nawet co 3 kleszcz jest nosicielem tej bakterii. W Europie wyróżnia się cztery groźne dla człowieka gatunki: B. burgdorferi sensu stricto, B. garinii, B. afzelii oraz  B. spielmanii.

Po okresie inkubacji (3-30 dni) borelioza rozwija się w trzech fazach:

  • W fazie pierwszej występuje charakterystyczny rumień wędrujący, obrączkowata zmiana o czerwonym zabarwieniu, ucieplona i niebolesna, która w ciągu kilku dni powiększa się obwodowo, wychodząc od miejsca ukąszenia kleszcza. Może jej towarzyszyć niewielka gorączka.
  • Jeśli nie wdrożono leczenia, rozwija się faza druga, która następuje w kilka dni lub tygodni później, objawiająca się neuropatiami korzeniowymi i zapaleniem stawów. Zespół wielokorzeniowy objawia się bólami korzonkowymi i/ lub porażeniem nerwów czaszkowych, spośród których najbardziej charakterystyczne jest porażenie nerwu twarzowego u dzieci. Zapalenie stawów w 80% występuje jako zapalenie stawu kolanowego.
  • W fazie trzeciej występują czuciowe polineuropatie aksonalne, w płynie mózgowo-rdzeniowym stwierdza się pleocytozę limiocytarną, podwyższone stężenie białka i prawidłowe stężenie glukozy. Czasami występuje bardzo rzadkie, lecz bardzo charakterystyczne przewlekłe zanikowe zapalenie skóry kończyn lub nawracające zapalenie stawów.

Jakie są objawy boreliozy? 

Pierwszym objawem boreliozy jest tzw. rumień wędrujący (Erythema migrans), który stopniowo rozszerza się wokół miejsca ukłucia (zwykle 1–3 tygodnie po kontakcie z kleszczem, ale w skrajnych wypadkach może wystąpić nawet po 3 miesiącach). Typowa zmiana to plama, która szybko się powiększa i centralnie przejaśnia. Rumień nietypowy nie ma centralnego przejaśnienia oraz regularnego kształtu. Jeśli jednak jego średnica przekracza 5 cm, to należy uznać go za rumień wędrujący. Równolegle z rumieniem mogą występować dolegliwości uogólnione jak złe samopoczucie, zmęczenie, bóle głowy, niewielka gorączka, pobolewania stawów i mięśni, powiększenie węzłów chłonnych (limfadenopatia). Rozpoznanie rumienia wędrującego spełnia kryterium rozpoznania choroby bez konieczności wykonywania badań laboratoryjnych. Należy zaznaczyć, że niewielkie zaczerwienie  i odczyn zapalny w miejscu kontaktu z kleszczem (ustępujący po kilku dniach) nie jest powodem do niepokoju. Jest to zwykła reakcja organizmu po ukłuciu przez owady lub pajęczaki.

Innymi objawami (wymagającymi potwierdzenia laboratoryjnego), które mogą niepokoić pacjentów są:

  • symptomy grypopodobne
  • zapalenia i bóle stawów (zwykle kolana, barki, łokcie)
  • zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
  • bóle korzeniowe
  • zaburzenia czucia
  • ból głowy
  • bóle mięśniowo-stawowe
  • porażenie nerwu twarzowego oraz nerwów obwodowych
  • powiększenie węzłów chłonnych
  • bóle kończyn
  • zaburzenia rytmu serca
  • w przewlekłej boreliozie: postępujące zapalenie mózgu, nawracające, zapalenia stawów, niedowłady, zmiany zanikowe skóry

Rozpoznanie boreliozy

Borelioza jest tematem wzbudzającym wśród pacjentów wiele emocji. Osoba, która znalazła na swoim ciele kleszcza i obserwuje niepokojące objawy, powinna zgłosić się do lekarza specjalisty. Lekarz na podstawie zebranego wywiadu lekarskiego podejmie decyzję o dodatkowych badaniach oraz ewentualnym leczeniu. Według zaleceń WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) pewne rozpoznanie boreliozy można postawić:

  • jeśli pacjent spełnia kryteria wczesnej boreliozy, czyli pojawił się rumień wędrujący (co nie wymaga potwierdzenia laboratoryjnego)

lub

  • jeśli spełnione są kryteria kliniczne i laboratoryjne

Badanie kleszcza w kierunku Boreliozy met. PCR

Celem badania jest wykrycie obecności materiału genetycznego (DNA) Borrelia burgdorferi za pomocą metody Real Time PCR. Badanie metodą Real Time PCR wykazuje dużą czułość i swoistość. Badanie kleszcza pozwala potwierdzić bądź wykluczyć obecność materiału genetycznego (DNA) Borrelia burgdorferi u kleszcza wyjętego ze skóry pacjenta. Nie każdy kleszcz jest nosicielem bakterii Borrelia, dlatego nie każde ukąszenie musi wiązać się z zakażeniem i prowadzić do rozwoju boreliozy.

 

Przygotowanie do badania: Należy ostrożnie usunąć kleszcza ze skóry i umieścić go w jałowym pojemniku, najlepiej przeznaczonym do pobierania moczu do badań laboratoryjnych. Kleszcz przeznaczony do badania może być przechowywany w temperaturze 4°C (do 48 godzin).

Czas oczekiwania na wynik: 20 dni roboczych

« Wróć do listy terminów
Newsletter

Newsletter

Zapisz się do Naszej listy kontaktowej, aby raz w tygodniu otrzymywać aktualności z Naszej strony, oraz informacje o najnowszych Promocjach!

Dziękujemy za zapisanie się do Neszego Newslettera!