Czynnik krzepnięcia VII, aktywność

Czynnik krzepnięcia VII (prokonwertyna) należy do osoczowych czynników krzepnięcia, pierwotnie krążących we krwi jako nieaktywny enzym, o masie cząsteczkowej około 50kDa. Produkowany jest przez wątrobę, a jego synteza zależna jest od obecności witaminy K. Czynnik ten jest przekształcany do formy aktywnej (oznaczanej VIIa) przez czynnik Xa, trombinę oraz kompleks czynnika tkankowego i uprzednio zaktywowanych cząsteczek prokonwertyny.

Rola w hemostazie

Czynnik ten odgrywa kluczową rolę w inicjacji zewnątrzpochodnego szlaku krzepnięcia. Związany z czynnikiem tkankowym w kompleks, aktywuje czynniki X oraz IX, co stanowi początek dla wspólnego szlaku krzepnięcia, zwiększone wytwarzanie trombiny oraz skuteczną stabilizację skrzepu.

Czynnik VIIa jest hamowany przez białko TFPI oraz w mniejszym stopniu przez antytrombinę.

Znaczenie kliniczne obniżonego stężenia prokonwertyny

Niedobór czynnika VIIa może być wrodzony lub nabyty. Wrodzony niedobór występuje rzadko, dziedziczy się autosomalnie recesywnie i może być bezobjawowy, lub objawiać się ciężkimi krwawieniami (np. z przewodu pokarmowego). Z kolei nabyty niedobór czynnika VII wiąże się z chorobami wątroby, niedoborem witaminy K czy leczeniem antagonistami witaminy K (np. warfaryną).

Przygotowanie do badania:

Pacjent powinien być na czczo, czyli 8-12 godzin po ostatnim posiłku. Na badanie należy zgłosić się po wypoczynku nocnym, w godz. 6:30-10.30 lub według wskazań lekarza.

W dniu poprzedzającym pobranie krwi, pacjent powinien stosować lekkostrawną i niskotłuszczową dietę oraz powstrzymać się od używek. Należy uwzględnić pokarmy i suplementy diety bogate w witaminę K i „potencjalnie” przeciwzakrzepowe.
W dniu badania nie zaleca się picia kawy i palenia papierosów.
W przypadku nawracających epizodów zakrzepowo-zatorowych krew należy pobrać przed rozpoczęciem leczenia przeciwzakrzepowego lub po upływie odpowiednio długiego czasu po jego zakończeniu (1-2 tygodnie). Takie postępowanie diagnostyczne wynika z tego, że zarówno proces chorobowy jak i leczenie przeciwzakrzepowe wpływają na uzyskiwane wyniki.
Zalecane jest odstawienie przyjmowania antagonistów witaminy K na 7 dni przed badaniem lub udanie się na badanie po normalizacji wskaźnika INR. Zalecane jest odstawienie heparyny drobnocząsteczkowej na dobę przed pobraniem, doustnych antykoagulantów (dabigatran, apiksaban i in.) na dwie doby przed pobraniem, leków przeciwpłytkowych oraz fibrynolitycznych na kilka dni przed pobraniem, chyba że lekarz zaleci inaczej.
Niewskazane jest wykonywanie badań w czasie infekcji.

Krew do badania pobierana jest wyłącznie w środy w godz. 6:30-10.30.