Czynnik krzepnięcia XII (czynnik kontaktu, czynnik Hagemana) jest enzymem biorącym udział w wewnątrzpochodnym szlaku krzepnięcia krwi. Białko to jest produkowane w wątrobie i krąży we krwi w formie nieaktywnej. Aktywacja czynnika następuje po kontakcie z ujemnie naładowanymi powierzchniami, takimi jak kolagen odsłonięty po uszkodzeniu naczynia, fosfolipidy błon komórkowych płytek krwi, czy powierzchnie ciał obcych przy przerwaniu ciągłości naczynia krwionośnego.
Rola w hemostazie
Aktywny czynnik XII (oznaczany XIIa) jest kluczowy dla inicjacji wewnątrzpochodnego szlaku krzepnięcia in vitro. Aktywuje czynnik XI przekształcając go w czynnik XIa, ponadto bierze udział w odpowiedzi zapalnej i wpływa na procesy fibrynolityczne przez stymulację układu kinin oraz układu dopełniacza.
Aktywność czynnika XIIa jest hamowana przez antytrombinę III, alfa2-makroglobulinę oraz leki przeciwkrzepliwe – heparynę.
Znaczenie kliniczne obniżonego stężenia czynnika kontaktu
Niedobór czynnika XII może być wrodzony, rzadziej nabyty. Niedobór czynnika nie manifestuje się objawami skazy krwotocznej, a charakterystyczny objaw w badaniach laboratoryjnych to wydłużony czas częściowej tromboplastyny po aktywacji (APTT) wykrywany przypadkowo, np. w badaniach przedoperacyjnych. Istnieją doniesienia o możliwym związku niedoboru czynnika kontaktu z potencjalną rolą tego białka w patogenezie zakrzepicy.
Przygotowanie do badania:
Pacjent powinien być na czczo, czyli 8-12 godzin po ostatnim posiłku. Na badanie należy zgłosić się po wypoczynku nocnym, w godz. 6:30-10.30 lub według wskazań lekarza.
- W dniu poprzedzającym pobranie krwi, pacjent powinien stosować lekkostrawną i niskotłuszczową dietę oraz powstrzymać się od używek. Należy uwzględnić pokarmy i suplementy diety bogate w witaminę K i „potencjalnie” przeciwzakrzepowe.
- W dniu badania nie zaleca się picia kawy i palenia papierosów.
- W przypadku nawracających epizodów zakrzepowo-zatorowych krew należy pobrać przed rozpoczęciem leczenia przeciwzakrzepowego lub po upływie odpowiednio długiego czasu po jego zakończeniu (1-2 tygodnie). Takie postępowanie diagnostyczne wynika z tego, że zarówno proces chorobowy jak i leczenie przeciwzakrzepowe wpływają na uzyskiwane wyniki.
- Zalecane jest odstawienie przyjmowania antagonistów witaminy K na 7 dni przed badaniem lub udanie się na badanie po normalizacji wskaźnika INR. Zalecane jest odstawienie heparyny drobnocząsteczkowej na dobę przed pobraniem, doustnych antykoagulantów (dabigatran, apiksaban i in.) na dwie doby przed pobraniem, leków przeciwpłytkowych oraz fibrynolitycznych na kilka dni przed pobraniem, chyba że lekarz zaleci inaczej.
- Niewskazane jest wykonywanie badań w czasie infekcji.
Krew do badania pobierana jest wyłącznie w środy w godz. 6:30-10.30.
Czas oczekiwania na wynik:
8 dni roboczych
« Wróć do listy terminów