Hemoglobina glikowana met. HPLC (HbA1C)

Wartość HbA1C odzwierciedla średnie stężenie glukozy we krwi, w okresie około 3 miesięcy poprzedzających oznaczenie, przy czym około 50%-60% obecnej we krwi HbA1C powstaje w ciągu ostatniego miesiąca przed wykonaniem oznaczenia. Oznaczenia HbA1C należy wykonywać raz w roku u pacjentów ze stabilnym przebiegiem choroby, osiągających cele leczenia. U pacjentów nieosiągających celów leczenia lub tych, u których dokonano zmiany sposobu leczenia, należy wykonywać oznaczenia HbA1C co najmniej raz na kwartał. W 2010 roku Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne, a w 2013 roku Europejskie Towarzystwo Diabetologiczne włączyło HbA1C jako wskaźnik do panelu badań stosowanych w rozpoznawaniu zaburzeń gospodarki węglowodanowej.

Amerykańskie Towarzystwo Diabetologiczne (ADA) oraz Europejskie Towarzystwo Badań nad Cukrzycą (EASD) w 2009 na konferencji w Nowym Orleanie oraz na łamach czasopisma Diabetes Care ogłosiło wspólne stanowisko w sprawie oznaczanie hemoglobiny glikowanej met. HPLC (wysokosprawnej chromatografii cieczowej) w diagnostyce cukrzycy. Eksperci stwierdzili, że wartości HbA1C ≥ 6.5% pozwalają na rozpoznanie cukrzycy. Wartości między 6 a 6.5% wskazują na duże ryzyko rozwoju cukrzycy i stanowią sygnał do podjęcia intensywnych działań prewencyjnych. Takie działania należy podjąć również u osób, u których wartość HbA1C jest poniżej 6.0% lecz występują inne czynniki rozwoju cukrzycy takie jak otyłość, hipertriglicerydemia i inne. Zrezygnowano przy tym z pojęcia stanów przedcukrzycowych (prediabetes). Warunkiem korzystania z oznaczenia HbA1c jako narzędzia diagnostyki tolerancji węglowodanów jest dostęp do metody HPLC certyfikowanej przez National Glycohemoglobin Standardization Program (NGSP).

W laboratorium MEDICA badanie wykonywane jest referencyjną techniką chromatografii HPLC (wysokosprawnej chromatografii cieczowej) certyfikowanej przez National Glycohemoglobin Standarization Program (NGSP)

Stan zdrowia	Wartość HbA1c
Osoba zdrowa	≤ 5.9%
Kobiety z cukrzycą przedciążową planujące ciążę	≤ 6.5%
Kobiety w II i III trymestrze ciąży	≤ 6.0%
Cukrzyca typu 1	≤ 6,5%
Krótkotrwała cukrzyca typu 2	≤ 6,5%
Dzieci i młodzież	≤ 6,5%
Osoby starsze, z powikłaniami o charakterze makroangiopatii	≤ 8.0%
Osoby powyżej 65 roku życia	≤ 7.0%

Źródło: Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2017. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego 2017

Przygotowanie do badania:

Pacjent nie musi być na czczo. Na badanie można zgłaszać się cały dzień, w godzinach pracy laboratorium.

U osób z nieprawidłowym rodzajem hemoglobiny, np.: hemoglobiną S, mogą występować zmniejszone ilości hemoglobiny A. Wpływa to na ilość glukozy związanej z hemoglobiną i w konsekwencji może ograniczać przydatność badania A1c w monitorowaniu leczenia cukrzycy. Do zaniżenia oznaczeń HbA1c może dochodzić w stanach przebiegających ze skróceniem przeżycia erytrocytu (niedokrwistość hemolityczna, krwawienia), przy wysokiej podaży witamin C i E, zaburzających glikację i przy częstych hipoglikemiach.

Zawyżenie wyniku HbA1c może być związane z m.in. z przedłużeniem obrotu hemoglobiny (w niedokrwistościach niedoborowych – np. związanych z deficytem żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego), w przypadku mocznicy, nadużywaniu alkoholu, dużych dawkach salicylanów. Należy pamiętać, że u pacjentów po przetoczeniu krwi poziom A1c jest fałszywie zawyżony (roztwory konserwujące krew zawierają znaczne ilości glukozy) i przez 2 do 3 miesięcy po transfuzji nie odzwierciedla rzeczywistego poziomu glukozy.