Kał – krew utajona met. ilościową (test FIT-OC) | MEDICA - Laboratorium Analiz Medycznych

Badanie kału na krew utajoną (FOBT; fecal occult blood test ) jest nieinwazyjnym badaniem służącym do wykrywania krwi niewidocznej makroskopowo w stolcu. Test ten znalazł zastosowanie w diagnostyce różnych chorób przewodu pokarmowego oraz niedoborów żelaza. Ponadto wykonywany jest jako badanie skriningowe (zalecane raz do roku) w kierunku raka jelita grubego (CRC; Colorectal Cancer). Należy jednak pamiętać, że wynik testu FOBT nie może stanowić podstawy do postawienia rozpoznania – jest to badanie wstępne. Referencyjnym badaniem przesiewowym w kierunku raka jelita grubego rekomendowanym przez Polskie Towarzystwo Gastroenterologiczne nadal pozostaje kolonoskopia, ponieważ pozwala ona wykryć i usunąć polipy, które mogą się przekształcić w nowotwór złośliwy.

Badanie krwi utajonej w kale może być pomoce również w określeniu drogi utraty żelaza u osób z niedoborem żelaza.

Test FIT-OC (Fecal Immunochemical Test – OC Sensor) to nowoczesny, ilościowy test immunochemiczny służący do wykrywania w kale krwi utajonej, czyli czyli niewielkiej ilości krwi, która nie powoduje zmiany barwy i konsystencji kału. Badanie wykonywane jest metodą immunoturbidymetryczną, która wykrywa ludzką hemoglobinę (Hb) przy użyciu swoistych przeciwciał. Dieta oraz suplementacja witaminą C i żelazem nie wpływa na wynik oznaczenia. Badanie to jest ograniczone jedynie do diagnostyki krwawień z dolnego odcinka przewodu pokarmowego, ponieważ w przypadku masywnych krwawień z żołądka i dwunastnicy (ze smolistymi stolcami) dochodzi do strawienia globiny w czasie pasażu przez przewód pokarmowy, co jest przyczyną uzyskania wyników fałszywie ujemnych. Wynik testu FIT-OC w połączeniu z oceną stanu klinicznego pacjenta ma dużą wartości diagnostyczną i jest pomocne w podjęciu decyzji o wykonaniu kolonoskopii lub jej odroczeniu.

Dodatni wynik testu można uzyskać w przypadku: guzków krwawniczych (hemoroidy), stanów zapalnych jelit (wrzodziejące zapalenie jelita grubego, choroba Crohna), celiakii, uchyłkowatości jelit, krwawiących polipów, infekcjach bakteryjnych, a także łagodnych i złośliwych nowotworach jelita grubego i okrężnicy. Obecność krwi w kale zawsze wymaga konsultacji lekarskiej oraz wykonania dalszych badań w celu ustalenia przyczyn uzyskania dodatniego wyniku.

Grupa robocza United States Preventive Services Task Force (USPSTF) rekomenduje wykonanie badania krwi utajonej w kale u osób powyżej 45. roku życia (raz do roku). Badania można wykonywać o młodszych pacjentów z grupy wyższego ryzyka zachorowania, w tym osób z historią choroby nowotworowej jelita grubego u bliskich krewnych lub osób ze stanami zapalnymi jelit.

Pobranie materiału:

Kał przeznaczony do pobrania materiału powinien zostać oddany na czysty papier toaletowy. Nie powinno się oddawać kału do muszli klozetowej, ponieważ woda i mocz mogą spowodować zanieczyszczenie próbki, a środki chemiczne mogą interferować w oznaczeniu. Porcję kału wielkości orzecha laskowego należy pobrać z różnych miejsc tej samej próbki kału za pomocą łopatki dołączonej do specjalnego jednorazowego opakowania. Ze względu na możliwość fermentacji, standardowy pojemnik na kał, powinien być wypełniony najwyżej do 2/3 jego pojemności.

Pobrane próbki kału należy dostarczyć do laboratorium możliwie jak najszybciej od momentu pobrania (w ciągu 2 godzin). Materiał do badania przyjmowany jest cały dzień, w godzinach pracy laboratorium.

Dieta oraz suplementacja witaminą C i żelazem nie wpływa na wynik oznaczenia. Próbki kału nie należy pobierać u kobiet w okresie menstruacji oraz do 3 dni po menstruacji, a także u pacjentów z krwawiącymi hemoroidami lub krwiomoczem. Niektóre substancje przyjmowane w nadmiarze takie jak alkohol, kwas acetylosalicylowy oraz inne preparaty mogą powodować podrażnienie przewodu pokarmowego, powodując utajone krwawienie. Przed wykonaniem badania nie są wymagane żadne ograniczenia dietetyczne.