Badanie bakteriologiczne moczu ma na celu ustalenie etiologii zakażenia dróg moczowych. Niezwykle ważnym badaniem w ustaleniu rozpoznania ZUM jest badanie ogólne moczu, ze szczególnym uwzględnieniem obecności leukocytów, erytrocytów, bakterii, azotynów i esterazy leukocytów w moczu.
W warunkach prawidłowych mocz w pęcherzu moczowym, moczowodach, miedniczce, kielichach nerkowych jest jałowy. Końcowy odcinek i ujście cewki moczowej mogą być skolonizowane drobnoustrojami zwykle niepowodującymi zakażenia dróg moczowych. Dlatego ważne jest, aby mocz pobierać ze środkowego strumienia, wypłukując te drobnoustroje.
Zazwyczaj główny proces chorobowy dzieje się w pęcherzu moczowym, gdzie w zalegającym moczu drobnoustroje namnażają się. Z tego powodu mocz pobiera się rano, ponieważ jest wtedy zagęszczony (drobnoustroje zdążyły się namnożyć z powodu długiego odstępu pomiędzy kolejnymi epizodami oddawania moczu).
Często stwierdzane czynniki etiologiczne zakażeń układu moczowego:
- Escherichia coli (najczęstsza przyczyna zakażeń układu moczowego)
- Klebsiella pneumoniae
- Proteus mirabilis
- Inne pałeczki Enterobacteriaceae
- Pseudomonas aeruginosa
- Staphylococcus saprophyticus i inne koagulazo-ujemne gronkowce
- Enterococcus spp.
- Staphylococcus aureus
- Streptococcus agalactiae (GBS)
Każdy potencjalny patogen należy zidentyfikować i wykonać antybiogram zgodnie z zaleceniami Krajowego Ośrodka Referencyjnego ds. Lekowrażliwości Drobnoustrojów.
Przygotowanie do badania:
- Prawidłowe przygotowanie do badania ma bardzo istotny wpływ na uzyskane wyniki.
- Wszystkie materiały diagnostyczne do badań mikrobiologicznych należy pobierać we wczesnym okresie choroby, przed podaniem choremu antybiotyków lub 5-7 dni po ich odstawieniu (w przypadku sprawdzenia skuteczności stosowanej terapii).
- Do badania mikrobiologicznego zaleca się pobranie pierwszej porannej próbki moczu lub po 4-6 godzin od ostatniej mikcji.
- Kobiety powinny wykonać badanie przynajmniej 3 dni po menstruacji.
- Dzień przed planowanym badaniem zaleca się zachować wstrzemięźliwość płciową.
- Przed planowanym pobraniem próbki należy unikać skrajnego ograniczenia lub zwiększonego przyjmowania płynów.
- Przed planowanym badaniem moczu Pacjent powinien zaopatrzyć się w jałowy pojemnik do badania moczu.
- U noworodka – ze względu na dużą możliwość zanieczyszczenia próby bakteriami pochodzącymi ze skóry zaleca się pobierania moczu od dzieci do foliowych woreczków na mocz. Badane takie może być diagnostycznie użyteczne, tylko w przypadku otrzymania ujemnego wyniku posiewu bakteriologicznego. Pobieranie moczu do podklejanych woreczków wiąże się z wysokim ryzykiem zanieczyszczenia próbki florą kolonizującą ujście cewki moczowej i wynikami fałszywie dodatnimi. Skutkiem czego może być opóźnienie diagnozy i leczenia (konieczność powtórnego badania) lub nieuzasadnione leczenie i hospitalizacja (leczenie kolonizacji ujścia i okolic cewki moczowej). Przed pobraniem próbki, zaleca się zachowanie standardowej higieny narządów płciowych dokonanej za pomocą czystej wody i jednorazowego, papierowego ręcznika z uwzględnieniem fałd skórnych okolicy pachwin i narządów płciowych: u dziewczynek rozchylić delikatnie wargi sromowe i ruchem od przodu do tyłu, umyć okolice sromu i odbytu. U chłopców umyć okolice cewki moczowej po bardzo delikatnym zsunięciu napletka. Ze względu na możliwość zanieczyszczenia próbki, zbiórka moczu nie powinna trwać dłużej niż 1 godzinę.
- U kobiet lub dziewczynek warunkiem prawidłowego pobrania próbki jest dokładne umycie okolic cewki moczowej i krocza wodą i mydłem, wytarcie w kierunku od przodu do tyłu i kolejne przemycie gazikiem nasączonym wodą. Po rozchyleniu warg sromowych, pierwszą porcję moczu należy oddać do toalety, w celu wypłukania cewki moczowej. Następnie, bez przerywania strumienia moczu, należy pobrać środkową porcję moczu do jałowego pojemnika. Po pobraniu próbki pojemnik musi być szczelnie zamknięty.
- U mężczyzn i chłopców próbka może być pobrana po przemyciu jedynie wodą ujścia cewki moczowej przy pomocy gazików. Należy zwrócić uwagę na odprowadzenie napletka, w celu zmniejszenia ryzyka kontaminacji. Następnie, pierwszą porcję moczu należy oddać do toalety i bez przerywania strumienia środkową porcję moczu pobrać do jałowego pojemnika.
- U chorego z założonym cewnikiem mocz pobiera się strzykawką z cewnika przez specjalny port. Należy pobierać mocz wyłącznie przez świeżo założony cewnik z powodu bardzo szybkiej jego kolonizacji przez drobnoustroje, które niekoniecznie biorą udział w zakażeniu i nie muszą być obecne w pęcherzu moczowym.
Czas oczekiwania na wynik:
W 90% przypadków czas oczekiwania na wynik to 2 dni robocze.
« Wróć do listy terminów