Choroby jelit dotykają miliony ludzi na całym świecie. Siedzący tryb życia, stres, spożywanie wysoko przetworzonej żywności i ciągły pośpiech prowadzą do zaburzeń pracy jelit. Bóle brzucha, wzdęcia, nadmierne gazy, uczucie pełności po posiłku, biegunki, zaparcia czy nieregularne wypróżnienia mogą znacząco obniżać jakość życia i stanowić sygnał poważniejszych schorzeń. Nie należy lekceważyć sygnałów, które wysyła układ pokarmowy. Zła kondycja jelit oraz zaburzenia mikrobioty jelitowej może prowadzić do problemów neurologicznych, stanów zapalnych, chorób o podłożu autoimmunologicznym oraz nowotworów.
Jelita są jednym z najważniejszych strażników naszego zdrowia. Odgrywają kluczową rolę w procesie trawienia, przyswajaniu składników odżywczych oraz eliminacji toksyn. Wpływają także na gospodarkę hormonalną i poziom energii. Stanowią centrum dowodzenia całego układu immunologicznego. To właśnie w jelitach znajduje się ogromna część komórek naszego układu odpornościowego, a wraz z nimi biliony mikroorganizmów tworzących mikrobiotę jelitową, które wspólnie stanowią pierwszą linię obrony przed patogenami.
Prawidłowa praca jelit ma fundamentalne znaczenie w utrzymaniu zdrowia i równowagi organizmu. Dbając o dobrą kondycję jelit wpływamy na prawidłowy przebieg procesu trawienia i metabolizmu, jak również przyczyniamy się do zwiększenia odporności organizmu i lepszej kondycji psychicznej.
Zadbaj o zdrowie jelit z odpowiednio dobranym pakietem badań
Kompleksowa diagnostyka. Lepsze decyzje - Skuteczniejsze wsparcie
Choroby jelit wymagają kompleksowej diagnostyki, która pozwala na wczesne rozpoznanie, dopasowanie optymalnej terapii oraz wsparcie Pacjenta w powrocie do zdrowia.
Kał - Ag Helicobacter pylori met. CLIA
Helicobacter pylori jest bakterią, która stanowi przyczynę choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy. Kolonizuje ona błonę śluzową żołądka, osłabiając jej ochronę i wywołując przewlekły stan zapalny żołądka oraz chorobę refluksową przełyku.
Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy
Kał - Elastaza trzustkowa met. CLIA
Elastaza trzustkowa w kale jest wartościowym badaniem pozwalającym precyzyjnie ocenić zdolności trzustki do produkcji enzymów trawiennych i oceny jej funkcji zewnątrzwydzielniczej.
Czas oczekiwania na wynik: 7 dni roboczych
Kał - Kalprotektyna ilościowo met. ELIA (ImmunoCAP)
Kalprotektyna w stolcu jest uznanym markerem aktywności zapalnej jelit. Badanie jest szczególnie pomocne w różnicowaniu nieswoistych chorób zapalnych jelit i zaburzeń czynnościowych, takich jak zespół jelita drażliwego.
Czas oczekiwania na wynik: 7 dni roboczych
Kał - Krew utajona met. ilościową (test FIT-OC)
Test FIT-OC jest badaniem służącym do wykrywania krwi utajonej (niewidocznej gołym okiem) w stolcu. Jest kluczowym badaniem przesiewowym do wczesnego wykrywania polipów oraz raka jelita grubego. Test ten znalazł również zastosowanie w diagnostyce różnych chorób przewodu pokarmowego oraz niedoborów żelaza.
Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy
Kał - Badanie ogólne
Badanie ogólne kału jest podstawowym badaniem wykonywanym w przypadku zaburzeń trawienia i wchłaniania pokarmów. Badanie polega na pomiarze pH, ocenie makroskopowej wyglądu stolca oraz ocenie pod mikroskopem obecności leukocytów, włókien mięsnych, tłuszczu oraz ziaren skrobi.
Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy
Kał - Pasożyty jelitowe met. Mini-Parasep
Badanie mikroskopowe kału w kierunku pasożytów jelitowych umożliwia wykrycie w materiale biologicznym różnych form rozwojowych pasożytów (jaja, cysty, dorosłe osobniki, człony tasiemca) oraz pozwala określić poziom intensywności zarażenia.
W celu zwiększenia skuteczności badania mikroskopowego zaleca się trzykrotne pobranie i badanie kału. Kał powinien być pobrany w okresie 10 dni w odstępach 2-3 dniowych, co podnosi prawdopodobieństwo wykrycia pasożytów, zwłaszcza cyst pierwotniaków, które wydalane są nieregularnie.
Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy
Posiew mykologiczny kału - met. hodowlano-namnażająca
Posiew mykologiczny jest badaniem stosowanym w diagnostyce infekcji grzybiczych przewodu pokarmowego, takich jak kandydoza jelitowa. Umożliwia identyfikację konkretnego gatunku grzyba obecnego w kale, ocenę intensywności jego wzrostu i oznaczenie jego lekowrażliwości, co jest kluczowe w ustaleniu optymalnej terapii. Najczęściej wykrywanym grzybem są drożdżaki z rodzaju Candida (najczęściej Candida albicans), które w niewielkich ilościach są naturalnym elementem flory fizjologicznej jelit. Jednak zakłócenie równowagi mikrobiomu jelit, spadek odporności lub antybiotykoterapia mogą prowadzić do nadmiernego wzrostu tych drożdżaków, co może powodować dolegliwości takie jak: jak biegunka, bóle brzucha, wzdęcia czy zmiany skórne.
Czas oczekiwania na wynik: 7 dni roboczych
Posiew bakteriologiczny kału - met. hodowlano-namnażająca
Posiew bakteriologiczny kału pomaga ustalić, czy przyczyną dolegliwości ze strony układu pokarmowego są bakterie chorobotwórcze. Badanie polega na posiewie dostarczonej próbki kału na specjalne podłoża mikrobiologiczne i założeniu hodowli. Pozwalaja wykryć i zidentyfikować potencjalnie patogenne bakterie tlenowe, takie jak Salmonella, Shigella, Campylobacter, Yersinia czy Escherichia coli (szczepy enteropatogenne). W przypadku wyhodowania chorobotwórczych bakterii wykonywany jest antybiogram umożliwiający dobranie optymalnej terapii dla Pacjenta.
Czas oczekiwania na wynik: 3-5 dni roboczych
Jak należy przygotować się do badania?
W celu zapewnienia poprawności badania i wiarygodnego wyniku, wybierając się na badania laboratoryjne, należy się do nich odpowiednio przygotować.
Badanie kału
- Kał przeznaczony do pobrania materiału powinien zostać oddany na czysty papier toaletowy. Nie powinno się oddawać kału do muszli klozetowej, ponieważ woda i mocz mogą spowodować zanieczyszczenie próbki, a środki chemiczne uszkodzenie jaj pasożytów.
- Porcję kału wielkości orzecha laskowego należy pobrać z różnych miejsc tej samej próbki kału za pomocą łopatki dołączonej do specjalnego jednorazowego opakowania.
- Pobrany materiał należy dostarczyć do laboratorium w jak najkrótszym czasie. Nie zamrażać.
- Materiał do badania przyjmowany jest cały dzień, w godzinach pracy laboratorium i punktów pobrań.
- W wypadku badań bakteriologicznych i mykologicznych pojemnik musi być jałowy (odpowiednie pojemniki można zakupić w aptece lub w naszym laboratorium). Kał do badań mikrobiologicznych należy pobierać we wczesnym okresie choroby, przed podaniem choremu antybiotyków i/lub probiotyków lub 5-7 dni po ich odstawieniu (w przypadku sprawdzenia skuteczności stosowanej terapii).
- W przypadku badania w kierunku Helicobacter pylori, na 4 tygodnie przed wykonaniem testu należy odstawić inhibitory pompy protonowej (IPP), H2-blokery, preparaty bizmutu oraz antybiotyki, ponieważ mogą one wpływać na wynik testu, dając wyniki fałszywie ujemne.
- W przypadku badania w kierunku krwi utajonej (FIT-OC) próbki kału nie należy pobierać u kobiet w okresie menstruacji oraz do 3 dni po menstruacji, a także u pacjentów z krwawiącymi hemoroidami lub krwiomoczem. Niektóre substancje przyjmowane w nadmiarze takie jak alkohol, kwas acetylosalicylowy oraz inne preparaty mogą powodować podrażnienie przewodu pokarmowego, powodując utajone krwawienie. Przed wykonaniem badania nie są wymagane żadne ograniczenia dietetyczne.
- W przypadku badania w kierunku pasożytów jelitowych, w celu zwiększenia skuteczności badania mikroskopowego zaleca się trzykrotne pobranie i badanie kału. Kał powinien być pobrany w okresie 10 dni w odstępach 2-3 dniowych, co podnosi prawdopodobieństwo wykrycia pasożytów, zwłaszcza cyst pierwotniaków, które wydalane są nieregularnie.
Autor: mgr anal. med. Natalia Bilska – Diagnosta laboratoryjny