Październik – Miesiąc Świadomości Raka Piersi

Rak piersi jest najczęściej diagnozowanym nowotworem złośliwym u kobiet na całym świecie. W Polsce rak piersi co roku wykrywany jest u ok. 20 tysięcy kobiet. Szacuje się, że z jego powodu rocznie w naszym kraju umiera ok. 7 tysięcy kobiet. Ryzyko zachorowania wzrasta wraz z wiekiem. Chociaż choroba najczęściej dotyczy kobiet po menopauzie, to coraz częściej diagnozowana jest poniżej 40. roku życia. 

Rak piersi to jeden z najdokładniej przebadanych nowotworów złośliwych na świecie. Współczesna onkologia dysponuje zaawansowaną wiedzą na jego temat w zakresie epidemiologii, biologii i profilaktyki,  co bezpośrednio przekłada się na ogromny postęp w jego diagnostyce oraz leczeniu. Rak piersi nie jest już postrzegany jako jedna choroba, lecz jako zbiór różnych chorób zróżnicowanych pod kątem genetycznym i molekularnym, z których każda rozwija się inaczej i wymaga odmiennego leczenia. Na podstawie analizy receptorów i białek w tkance nowotworowej, możliwe jest przypisanie guza do jednego z czterech głównych podtypów biologicznych oraz zastosowanie spersonalizowanej terapii.

Geny BRCA1 i BRCA2 (ang. Breast Cancer gene 1/2) to geny supresorowe, które w prawidłowym stanie odpowiadają za naprawę uszkodzonego DNA i ochronę przed powstawaniem nowotworów. Mutacje w tych genach sprawiają, że mechanizm naprawczy nie działa poprawnie, co zwiększa ryzyko zachorowania na nowotwór piersi i/lub jajnika. Można je zidentyfikować wykonując badanie genetyczne z krwi metodą PCR. Badanie to umożliwia diagnostykę 8 najczęstszych mutacji genu BRCA1 i BRCA2 w populacji polskiej. Pacjenci będący nosicielami mutacji w określonych genach są obciążeni zwiększonym ryzykiem zachorowania na nowotwór i powinni zostać objęci szczególną opieką oraz obserwacją onkologiczną.

• w dwóch pokoleniach wystąpiły przypadki nowotworów złośliwych,
• w rodzinie zdiagnozowano raka piersi przed 50 rokiem życia, lub nowotwór u co najmniej 2 osób,
• w rodzinie wystąpiły przypadki równoczesnego raka piersi i jajnika lub obustronnego piersi u kobiet,
• wśród krewnych wystąpiły przypadki zachorowań na raka jajnika.

A także:

• u kobiet stosujących antykoncepcję hormonalną lub hormonalną terapię zastępczą, u których w rodzinie zdarzały się przypadki zachorowań na raka sutka i/lub jajnika,
• młodych kobiet stosujących lub planujących stosowanie antykoncepcji hormonalnej, jeżeli pojawiły się u nich jakiekolwiek zmiany w piersiach lub jajnikach,
• u kobiet mających jakiekolwiek zmiany w piersiach lub jajnikach, u których w rodzinie odnotowano przypadki zachorowań na raka.

• Pacjent nie musi być na czczo.
• Krew do badania BRCA 1+2 pobierana jest wyłącznie:
  • we wtorki w godz. 6:30-18:00
  • w środy w godz. 6:30-10:30

Każdy Pacjent zgłaszający się do naszej placówki na badania z zakresu biologii molekularnej proszony jest o okazanie się dowodem osobistym oraz o wypełnienie świadomej zgody na wykonanie molekularnych badań genetycznych. Odpowiednie formularze są wydawane przy rejestracji na badanie w Laboratorium MEDICA. Formularz można również pobrać poniżej:

Czas oczekiwania na wynik: do 21 dni roboczych

Wszystkie wyniki badań w kierunku predyspozycji genetycznych zawsze powinien interpretować lekarz, który podejmie decyzję o dalszym postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym.

Antygen CA 15-3 stał się szeroko uznanym markerem pomocniczym w diagnostyce i monitorowaniu raka piersi wywodzącego się z przewodu mlekowego i/lub z gruczołów mlecznych zrazików. Jest glikoproteiną, należącą do rodziny białek nazywanych mucynami, wytwarzaną zarówno przez prawidłowe komórki gruczołu piersiowego,  jak i  często, w znacznie większych ilościach, przez komórki raka piersi. Podwyższone stężenie CA 15-3 występuje u ok. 10% kobiet z rakiem piersi bez przerzutów oraz u ok. 70% pacjentek z odległymi przerzutami. 

• Pacjent nie musi być na czczo.
• Na badanie można zgłaszać się cały dzień, w godzinach pracy laboratorium.
• Na uzyskany wynik badania może wpływać wiele czynników niezwiązanych z procesem nowotworowym, dlatego bardzo ważne jest odpowiednie przygotowanie pacjenta do badania:
  • Zaleca się wykonanie badania w stanie pełnego zdrowia, tzn. bez przeziębienia, gorączki itp.
  • W okresie poprzedzającym badanie zaleca się prowadzić higieniczny tryb życia, unikać alkoholu, papierosów, kawy i innych używek, starać się unikać stresu oraz nadmiernego wysiłku fizycznego.

Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy

Wszystkie wyniki badań w kierunku markerów nowotworowych zawsze powinien interpretować lekarz, który podejmie decyzję o dalszym postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym.

Rak jajnika jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych ginekologicznych chorób złośliwych i czwartą z najczęstszych przyczyn śmierci w wyniku zachorowania na raka u kobiet. Światowe raporty epidemiologiczne wskazują na stały wzrost tendencji do zachorowania na ten nowotwór. Rocznie dotyka on ok. 3500 Polek, spośród których 80% ma więcej niż 50 lat. Oprócz dojrzałego wieku, rozwojowi raka jajnika sprzyja duża ilość owulacji oraz nosicielstwo mutacji genów BRCA1 i BRCA 2. 

Na test ROMA składa się: 

• Oznaczenie HE4 
• Oznaczenie CA 125
• Statystyczne oszacowanie ryzyka zachorowania na złośliwy guz jajnika, przy zastosowaniu tzw. algorytmu ROMA z uwzględnieniem statusu menopauzalnego kobiety

Test ROMA jest najnowszym narzędziem do oceny prawdopodobieństwa, że wykryty guz przydatków jest złośliwym, nabłonkowym nowotworem jajnika. Łączne oznaczenie HE4 i CA 125 zwiększa czułość diagnostyczną w stosunku do obu oznaczeń wykonywanych pojedynczo. Jednocześnie pozwala na różnicowanie przypadków niskiego i wysokiego ryzyka zachorowania na nabłonkowego raka jajnika oraz sygnalizuje potrzebę wdrożenia specjalistycznych procedur leczniczych, znacznie zwiększających przeżywalność pacjentek.

​

• Pacjent nie musi być na czczo.
• Na badanie można zgłaszać się cały dzień, w godzinach pracy laboratorium.
• Na uzyskany wynik badania może wpływać wiele czynników niezwiązanych z procesem nowotworowym, dlatego bardzo ważne jest odpowiednie przygotowanie pacjenta do badania:
  • Zaleca się wykonanie badania w stanie pełnego zdrowia, tzn. bez przeziębienia, gorączki itp.
  • W okresie poprzedzającym badanie zaleca się prowadzić higieniczny tryb życia, unikać alkoholu, papierosów, kawy i innych używek, starać się unikać stresu oraz nadmiernego wysiłku fizycznego.
  • Ze względu na krótkotrwały wzrost CA 125 w trakcie miesiączki, po badaniu ginekologicznym czy stosunku seksualnym  zaleca się, aby pacjentka w dniu badania nie była w trakcie krwawienia miesięcznego, a od badania ginekologicznego i/lub stosunku seksualnego powinno upłynąć 48 godzin.

Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy

Wszystkie wyniki badań w kierunku markerów nowotworowych zawsze powinien interpretować lekarz, który podejmie decyzję o dalszym postępowaniu diagnostyczno-terapeutycznym.

• zdrowy styl życia: zadbanie o dietę bogatą w warzywa i owoce, utrzymywanie odpowiedniej masy ciała, zażywanie aktywności fizycznej w codziennym życiu, ograniczenie spożywania wysokoprocentowego alkoholu, zrezygnowanie
  z wyrobów tytoniowych, ochrona przed szkodliwym promieniowaniem UV.
• regularne badania piersi: samobadanie piersi, regularne wizyty u ginekologa, USG piersi, mammografia.
• badania genetyczne: badanie mutacji w genach BRCA1 i  BRCA2 pozwalające ocenić predyspozycji do nowotworów piersi i/lub jajnika.

Wszystkie te działania odgrywają kluczową rolę w zapobieganiu nowotworom piersi i wykrywaniu ich na wczesnym etapie, co znacząco znacząco zwiększa szanse na pełne wyleczenie.