PROFIL TARCZYCOWY - PODEJRZENIE ETIOLOGII AUTOIMMUNOLOGICZNEJ - RABAT 30%
383.00 złPromocja obowiązuje od 01.04.2026 do 31.05.2026
Najniższa cena z ostatnich 30 dni: 373.00 zł
Tarczyca to niewielki organ, który posiada wielką moc. Jest jednym z najważniejszych gruczołów endokrynnych w organizmie człowieka. Zlokalizowany jest w przedniej części szyi i ze względu na kształt, czasami nazywany jest „motylem”. Działa w ścisłej współpracy z przysadką mózgową oraz podwzgórzem. Wytwarza i uwalnia do krwi substancje chemiczne zwane hormonami, mające do wykonania różne zadania w naszym organizmie: kalcytoninę, tyroksynę (fT4) oraz trójjodotyroninę (fT3).
Jaką rolę pełnią hormony tarczycy w naszym organizmie?
Tarczyca, mimo że waży zaledwie 15-30 gramów, jest niezwykle ważnym organem w naszym ciele. Hormony przez nią produkowane wpływają na pracę niemal całego organizmu:
- regulują tempo z jakim organizm spala kalorie i przetwarza składniki odżywcze takie jak węglowodany, tłuszcze i białka,
- kontrolują produkcję ciepła i temperaturę ciała,
- wpływają na poziom energii, uczucie zmęczenia lub wigoru,
- regulują tętno i siłę skurczu mięśnia sercowego,
- wpływają na funkcje poznawcze, koncentrację, pamięć oraz nastrój,
- odgrywają kluczową w procesie prawidłowego rozwoju mózgu i wzrostu kości u dzieci,
- biorą udział w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej ustroju,
- regulują pracę układu pokarmowego i rozrodczego,
- wpływają na kondycję skóry, włosów i paznokci.
Gdy praca tarczycy zostaje zaburzona…
Pod wpływem różnych czynników produkcja hormonów tarczycy może zostać zaburzona i prowadzić może do poważnych zmian w funkcjonowaniu całego organizmu. Niepokojącymi objawami, które mogą świadczyć o nieprawidłowej pracy tarczycy są m.in. wahania wagi, uczucie zimna/gorąca, chroniczne zmęczenie, wahania nastroju, drżenie rąk, kołatanie serca, zaburzenia cyklu miesiączkowego, problemy z pamięcią i koncentracją. Na wczesnym etapie objawy te mogą być subtelne i bagatelizowane, utożsamiamy je bowiem ze skutkami codziennego stresu lub przepracowania. Nieleczona dysfunkcja tarczycy może prowadzić do poważnych komplikacji zdrowotnych, dlatego tak ważne jest wykonywanie badań kontrolnych, które będą pomocne w postawieniu diagnozy.
Tarczyca jest wyjątkowo wrażliwa na zmiany stanu odżywienia. Proces biosyntezy i konwersji hormonów tarczycy wymaga obecności pierwiastków takich jak jod, selen, cynk, miedź i żelazo. Prawidłowo zbilansowana dieta, uwzględniająca odpowiednią ilość tych składników, wspiera prawidłową produkcję T3 i T4, a także utrzymanie odpowiedniego poziomu TSH.
Diagnostyka laboratoryjna schorzeń tarczycy
BADANIA PODSTAWOWE
TSH - hormon tyreotropowy
Hormon tyreotropowy produkowany jest przez przysadkę mózgową. Odgrywa kluczową rolę w regulacji działania tarczycy. Jego główną funkcją jest kontrola produkcji i wydzielania hormonów tarczycy – trijodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4). Stanowi najczulszy wskaźnik wahań wydzielania hormonów tarczycy. Jest jednym z podstawowych badań hormonalnych w diagnostyce endokrynologicznej, które pomaga w ocenie, czy tarczyca działa prawidłowo. Im wyższy poziom TSH w krwi obwodowej, tym większe prawdopodobieństwo, że tarczyca nie produkuje wystarczającej ilości hormonów i organizm zmaga się z niedoczynnością tarczycy. Poziom TSH w organizmie ulega dynamicznym zmianom, reagując na wewnętrzne potrzeby metaboliczne oraz zewnętrzne czynniki, takie jak stres, infekcje, przyjmowane leki czy rytm dobowy.
FT3 - wolna trójjodotyronina
Wolna trójjodotyronina to forma trójjodotyroniny (T3), która krąży we krwi w postaci niezwiązanej z białkami transportującymi i jest aktywna biologicznie w stosunku do komórek docelowych. Wykazuje większą aktywność metaboliczną w porównaniu do T4, a także szybszy metabolizm oraz szerszy zakres działania. Pochodzi głównie z pozatarczycowej konwersji tyroksyny (T4) w tkankach obwodowych.
FT4 - wolna tyroksyna
Wolna tyroksyna to biologicznie aktywna część tyroksyny (T4), która nie jest związana z białkami nośnikowymi krwi. Dzięki temu może bezpośrednio wnikać do komórek ciała i wywierać na nie wpływ. Odzwierciedla realną aktywność hormonalną organizmu. Tyroksyna (T4) jest najważniejszym hormonem syntetyzowanym i wydzielanym przez komórki pęcherzykowe tarczycy. W 99,95% związana jest białkami transportującymi hormony i nie wykazuje większej aktywności biologicznej. Pełni funkcję prohormonu, który stanowi pewnego rodzaju magazyn, z którego gdy jest to niezbędne mogą zostać uwolnione aktywne, wolne formy hormonów.
BADANIA UZUPEŁNIAJĄCE
ANTY-TPO
to autoprzeciwciała skierowane przeciwko peroksydazie tarczycowej (TPO) – kluczowemu enzymowi w komórkach pęcherzykowych tarczycy, który jest niezbędny do syntezy hormonów trójjodotyroniny (T3) i tyroksyny (T4). Badanie przeciwciał anty-TPO zaliczane jest do najczulszych markerów autoimmunologicznego zapalenia tarczycy, które może prowadzić do stopniowego uszkodzenia gruczołu. Wyniki ich pomiaru zawsze należy interpretować w kontekście obrazu klinicznego pacjenta, uwzględniając poziom hormonów tarczycy oraz obraz USG tarczycy. Przeciwciała anty-TPO wykrywane są u 90% pacjentów z chorobą Hashimoto oraz u 60-80% pacjentów z chorobą Garvesa-Basedowa.
ANTY-TG
Są autoprzeciwciałami skierowanymi przeciwko tyreoglobulinie. Tyreoglobulina jest wytwarzana przez gruczoł tarczycowy. Stanowi główny element koloidu pęcherzyków tarczycy, a jej główną funkcją jest magazynowanie i synteza hormonów tarczycy. Przeciwciała anty-TG wykrywane są u 30% pacjentów z chorobą Gravesa-Basedowa oraz u 85% pacjentów z chorobą Hashimoto.
TRAB
Są autoprzeciwciałami skierowanymi przeciwko receptorowi dla hormonu TSH umiejscowionym na komórkach tarczycy. Występowanie tych przeciwciał wiąże się głównie z występowaniem choroby autoimmunologicznej – Gravesa-Basedowa (są obecne w 90-100% przypadków). Oznaczenie poziomu przeciwciał TRAb jest pomocne w potwierdzeniu choroby, prognozowaniu jej przebiegu, a także monitorowaniu leczenia. Badanie to znajduje również istotne zastosowanie w różnicowaniu choroby Hashimoto w fazie nadczynności (Hashitoxicosis) i poporodowego zapalenia tarczycy w fazie nadczynności z chorobą Gravesa-Basedowa.
KAlcytonina
Hormon syntetyzowany przez komórki C tarczycy. Jest odpowiedzialna za gospodarkę wapniowo-fosforanową ustroju, poprzez obniżanie stężenia wapnia we krwi i hamowanie resorpcji kości. Stanowi specyficzny marker nowotworowy w diagnostyce i monitorowaniu raka rdzeniastego tarczycy (MTC) oraz przerostu komórek C.
tyreoglobulina
Jest prekursorem hormonów tarczycy (T3, T4) oraz składnikiem koloidu w pęcherzykach tarczycy. Wysokie stężenie tyreoglobuliny często wskazuje na uszkodzenie komórek tarczycy, co może być spowodowane zapaleniem, urazem lub obecnością nowotworu.
REKOMENDOWANE BADANIA DODATKOWE
Jak należy przygotować się do badania?
Na badanie należy zgłosić się w godz:6:30-10:30.
- Prawidłowe przygotowanie do badania ma bardzo istotny wpływ na uzyskane wyniki.
- Pacjent powinien być co najmniej 10-12 godzin po spożyciu ostatniego posiłku.
- Nie należy pić kawy, wody smakowej, soków.
- Nie należy spożywać posiłków, przekąsek, warzyw i owoców, cukierków odświeżających oddech, żuć gumy, palić papierosów.
- Zaleca się aby dzieci i osoby starsze na ok. 30 min. przed pobraniem krwi wypiły szklankę wody. W okresie letnim zalecenie to dotyczy wszystkich pacjentów.
- Zaleca się pobieranie krwi w godzinach rannych miedzy 6:30 a 10:30
- Pacjent przed pobraniem krwi powinien być w spoczynku 15 min.
- Na kilka dni przed planowanym badaniem należy zachować stałą, dotychczas stosowaną dietę oraz unikać spożywania alkoholu.
- Na wyniki badania mogą wpływać zażywane leki, zioła, suplementy diety lub inne środki farmakologiczne, dlatego, jeśli pacjent je przyjmuje, w dniu badania należy je zażyć po pobraniu krwi (chyba, że lekarz zaleci inaczej).
- Na 48 godzin przed badaniem należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego oraz stresu.
Autor: mgr anal. med. Natalia Bilska – Diagnosta laboratoryjny