Test ALEX (ALLERGY EXPLORER)

Test ALEX (Allergy Xplorer) jest innowacyjnym multipleksowym testem diagnostycznym umożliwiającym molekularną diagnostykę alergii (CRD – component resolved diagnostics). Podstawą opracowania tej metody było poznanie właściwości i budowy poszczególnych alergenów. 

Nowa generacja testu – ALEX 3 – pozwala na ilościowy pomiar stężenia swoistych przciwciał IgE wobec 300 parametrów – 218 molekuł i 82 ekstraktów alergenowych. Test ALEX3 został opracowany w oparciu o technologię nanocząsteczek, na których prezentowane są poszczególne alergeny tworząc makroskopową macierz. Umożliwia to ilościowy pomiar swoistych przeciwciał IgE wobec dużej liczby alergenów przy wykorzystaniu bardzo małej ilości krwi. Analiza wyników testu jest wykonywana przy pomocy nowoczesnych technologii informatycznych przez wykwalifikowany personel.

Nowa generacja testu – ALEX3 zawiera wszystkie istotne źródła uczulenia i pokrywa ponad 99% wszystkich rutynowych potrzeb diagnostycznych. Skład testu został poszerzony o źródła alergenowe i alergeny molekularne istotne klinicznie, związane z ciężkimi objawami oraz potrzebne do rozstrzygania reakcji krzyżowych.

Test ALEX3 pozwala na ustalenie profilu uczuleniowego pacjenta oraz na precyzyjne dobranie składu alergenowego szczepionki w celu przeprowadzenia immunoterapii swoistej. Ponadto umożliwia indywidualną ocenę ryzyka wystąpienia objawów alergicznych oraz pozwala na rozróżnienie uczulenia pierwotnego od objawów wywołanych reakcją krzyżową. Może być wykonany w każdym wieku, od niemowląt do starszych osób.​

Zmiana raportowania wyniku testu ALEX 3 w porównaniu do raportowania wyniku testu ALEX 2.  Zmianie uległa szata graficzna raportu. W raporcie brak jest dodatkowego opisu rodziny  poszczególnych białek/funkcji biochemicznej oraz możliwych reakcji krzyżowych poszczególnych molekuł alergenowych  u danego pacjenta.

Wszelkie uwagi co do wyglądu raportu i dodatkowych informacji w nim zawartych zostały zgłoszone do producenta testu oraz dystrybutora w Polsce. Obecnie trwają prace nad ulepszeniem raportowania wyniku testu ALEX 3.

Test ALEX ze względu na ilość alergenów i komponent alergenowych powinien być zawsze interpretowany przez lekarza specjalistę, który stworzy kompleksowy i indywidualny profilu alergiczny u danego pacjenta, zidentyfikuje ryzyko ciężkich reakcji (jak anafilaksja), spersonalizuje dietę oraz precyzyjnie zaplanuje immunoterapię swoistą (odczulanie). 

Raport testu ALEX 3 dostarcza kompleksowe i precyzyjne informacje na temat alergenów. Pierwsza strona raportu zawsze zawiera podsumowanie wyników każdej grupy alergenów. Na kolejnych stronach znajdują się szczegółowe wyniki ilościowe dla każdego badanego ekstraktu alergenu i molekuły alergenowej. Do każdej komponenty alergenowej przypisana jest informacja do jakiej rodziny białek ona należy/jaką funkcję biochemiczną pełni – dzięki tym informacjom możliwe jest stworzenie przez lekarza alergologa indywidualnego profilu alergicznego dla danego pacjenta przy jednoczesnym ustaleniu możliwych reakcji krzyżowych dla poszczególnych molekuł alergenowych.

Alergia jest nieprawidłową, immunologiczną, nadmierną reakcją organizmu skierowaną przeciwko niepatogennym czynnikom zewnętrznym. Badania prowadzone w ramach programu ECAP (Epidemiologia Chorób Alergicznych w Polsce) wykazały, że cechy alergii deklaruje ponad 40% Polaków.

Według zaleceń EAACI (European Academy of Allergology and Clinical Immunology) z 2001 roku wyróżniamy reakcje alergiczne:

• IgE-zależne (I typ reakcji według klasyfikacji Gella i Coombsa);
• IgE-niezależne (II-IV typ reakcji według klasyfikacji Gella i Coombsa oraz inne reakcje przebiegające z aktywacją mechanizmów immunologicznych).

Reakcje alergiczne zależne od immunoglobulin w klasie E (IgE), są to natychmiastowe reakcje nadwrażliwości. Po ekspozycji na dany alergen, dochodzi to IgE-zależnego uwolnienia histaminy oraz innych mediatorów z komórek tucznych i bazofilów, co skutkuje objawami klinicznymi takimi jak astma, atopowe zapalenie spojówek, atopowe zapalenie skóry oraz objawy żołądkowo-jelitowe.

Osiągnięcia współczesnej medycyny pozwalają na zupełnie nowe spojrzenie na alergeny i powiązane z nimi uczulenie. Wykorzystanie biologii molekularnej w diagnostyce chorób alergologicznych przyczyniło się do opracowania metod diagnostycznych na miarę nowego stulecia. Molekularna (komponentowa) diagnostyka alergii (CRD – Component Resolved Diagnostics) to całkowicie nowe podejście do tematu rozpoznawania przyczyn wywołujących alergię.

Klasyczne metody diagnostyczne oparte są na naturalnych pełnych ekstraktach alergenowych, które umożliwiają zidentyfikowanie źródła alergii, np. pyłek brzozy, tymotki łąkowej, orzeszki ziemne. Jednak nie pozwalają na określenie, przeciwko której składowej alergenu (tzw. komponencie) produkowane są przeciwciała. Obecnie stwierdzenie uczulenia na jakiś alergen jest niewystarczające, szczególnie w przypadku diagnostyki alergii pokarmowej oraz anafilaksji po pokarmach i po wysiłku. Molekularne testy alergologiczne oparte na komponentach alergenowych pozwalają precyzyjnie ustalić, które białka ze źródła alergenu są rzeczywistą przyczyną objawów alergicznych, które leżą u podstaw reakcji krzyżowych z innymi alergenami, a które w ogóle nie wpływają na stymulację naszego układu immunologicznego.

Bardzo istotną właściwością alergenów jest stopień odporności na temperaturę i procesy trawienne. Alergeny stabilne (odporne na działanie temperatury i procesów trawiennych) mają zdolność silnego uczulenia i wywoływania groźnych dla życia objawów klinicznych. Natomiast alergeny tzw. labilne (o niskim stopniu wrażliwości na temperaturę i nie odporne na procesy trawienne) zwykle są lepiej tolerowane i wywołują łagodniejsze objawy.

Dzięki wykorzystaniu technik inżynierii genetycznej możliwe stało się wyprodukowanie alergenów rekombinowanych oraz uzyskiwanie wysoko oczyszczonych składników (molekuł) alergenowych. Test ALEX3 pozwala wykryć nie tylko rodzaj alergenu, ale również konkretne białko lub jego fragment, na które pacjent jest uczulony. Dzięki temu możliwe jest określenie indywidualnego profilu uczulenia. Ponadto umożliwia:

• precyzyjne dobranie składu alergenowego szczepionki
  w celu przeprowadzenia immunoterapii swoistej,
• indywidualną ocenę ryzyka wystąpienia objawów alergicznych,
• monitorowanie rozwoju tolerancji,
• wprowadzanie zaleceń dietetycznych dla potrzeb konkretnego pacjenta,
• rozróżnienie uczulenia pierwotnego od objawów wywołanych reakcją krzyżową.

Uzyskany wynik z testu ALEX3 jest cennym źródłem informacji dla lekarzy. Pozwala na spersonalizowaną diagnostykę pacjenta z objawami alergii, co w konsekwencji, wpływa na poprawę jakości życia alergików.

Test ALEX3 daje możliwość odróżnienie pacjentów pierwotnie uczulonych na pyłki roślin reagujących krzyżowo na spożyte owoce i warzywa od pacjentów z występującą pierwotnie nadwrażliwością na owoce i warzywa. Ponadto pozwala wskazać, czy np. alergia na mleko krowie występuje wyłącznie po spożyciu świeżego i nieprzetworzonego termicznie mleka, czy dotyczy mleka w każdej postaci. Natomiast stwierdzenie u pacjenta alergii na owoalbuminę obecną w jajku kurzym, jest wskazaniem do wyeliminowania z diety surowego lub nieznacznie podgrzanego jajka, a także do zachowania szczególnej ostrożności podczas szczepień (w Polsce owoalbumina jest składnikiem wielu szczepionek).

Test ALEX3 umożliwia wielokierunkową diagnostykę alergii. Pozwala wykryć nie tylko rodzaj alergenu, ale również precyzyjnie ustalić, które białka ze źródła alergenu są rzeczywistą przyczyną objawów alergicznych, a które w ogóle nie wpływają na stymulację układu immunologicznego pacjenta.

Zastosowanie tej innowacyjnej metody pozwala na oszacowanie ryzyka wystąpienia poszczególnych objawów chorobowych. Wykazano, że zdiagnozowanie uczulenia na kilka epitopów alergenowych jest silnie związane z wystąpieniem znacznie groźniejszych reakcji niż uczulenie tylko na jeden epitop.

U ok. 25% pacjentów system immunologiczny produkuje przeciwciała anty-CCD IgE. Do ich produkcji dochodzi po kontakcie z alergenami zawierającymi wysoce immunogenne struktury węglowodanowe nazywane CCD (ang. cross-reactive carbohydrate determinants). Przeciwciała anty-CCD wykazują dużą reaktywność krzyżową, ze względu na podobieństwo struktur CCD pochodzących z różnych źródeł.

Obecność przeciwciał anty-CCD w surowicy pacjenta odpowiedzialna jest za trudności w interpretacji wyników pozytywnych w testach serologicznych. Mogą zawyżać wynik pozytywny u pacjentów z kliniczną alergią, a także mogą prowadzić do uzyskania wyników fałszywie pozytywnych. Warto zaznaczyć, że na obecny stan wiedzy medycznej przeciwciała anty-CCD nie są szkodliwe dla pacjenta i in vivo nie powodują żadnych dolegliwości.

Test ALEX3 zawiera inhibitor przeciwciał anty-CCD, co sprawia że nie są one zdolne do przyłączenia się do struktur CCD obecnych na alergenach. Eliminacja przeciwciał anty-CCD znacznie zmniejsza ryzyko uzyskania wyników fałszywie dodatnich.

U ok. 25% pacjentów system immunologiczny produkuje przeciwciała anty-CCD IgE. Do ich produkcji dochodzi po kontakcie z alergenami zawierającymi wysoce immunogenne struktury węglowodanowe nazywane CCD (ang. cross-reactive carbohydrate determinants). Przeciwciała anty-CCD wykazują dużą reaktywność krzyżową, ze względu na podobieństwo struktur CCD pochodzących z różnych źródeł.

Obecność przeciwciał anty-CCD w surowicy pacjenta odpowiedzialna jest za trudności w interpretacji wyników pozytywnych w testach serologicznych. Mogą zawyżać wynik pozytywny u pacjentów z kliniczną alergią, a także mogą prowadzić do uzyskania wyników fałszywie pozytywnych. Warto zaznaczyć, że na obecny stan wiedzy medycznej przeciwciała anty-CCD nie są szkodliwe dla pacjenta i in vivo nie powodują żadnych dolegliwości.

Test ALEX3 zawiera inhibitor przeciwciał anty-CCD, co sprawia że nie są one zdolne do przyłączenia się do struktur CCD obecnych na alergenach. Eliminacja przeciwciał anty-CCD znacznie zmniejsza ryzyko uzyskania wyników fałszywie dodatnich.

• Pyłki traw, drzew i chwastów
• Zboża
• Przyprawy
• Warzywa i owoce
• Orzechy, nasiona i rośliny strączkowe
• Mleko i jaja
• Mięso
• Ryby, pasożyty ryb i owoce morza
• Pleśnie i drożdże
• Roztocze
• Zwierzęta domowe i hodowlane
• Owady błonkoskrzydłe i karaluchy
• Inne

Szczegółowy wykaz molekuł i wyciągów alergenowych – plik do pobrania

Nietypowa alergia pokarmowa na czerwone mięso i produkty pochodzenia ssaków, wywoływana przez ukąszenia kleszczy, które przenoszą cukier alfa-gal, uczulając organizm.

Zespół pyłkowo-pokarmowy, w którym osoby uczulone na pyłek bylicy pospolitej mogą wykazywać objawy alergiczne po spożyciu warzyw z rodziny selerowatych (seler, marchew, pietruszka) oraz wielu przypraw (np. nasiona kminku, nasiona kopru włoskiego, nasiona kolendry, anyż, pieprz, papryka) z powodu homologii sekwencji aminokwasowej.

Kazeina jest alergenem głównym mleka i najczęstszym alergenem mleka, na który uczulają się dzieci. Uczulenie na kazeinę może wiązać się z wysokim ryzykiem manifestacji objawów alergicznych po spożyciu mleka oraz produktów mlecznych pod każdą postacią (świeże i gotowane), a także produktów spożywczych zawierających kazeinę jako dodatek.

• α-hairpinin – Mac i 1.0101 (makadamia); Pap s 1.0101 (mak) 
• Cyklofiliny – Ara h 18 (orzech ziemny); Bet v 7 (brzoza); Mala s 6 (Malassezia)
• Gluteniny – Tri a 36 (pszenica)
• Hemocyjaniny – Lit v 7 (krewetka białonoga)
• Hialuronidazy – Api m 2 (pszczoła); Dol m 2 (D. maculata)
• Kolageny – Sal s 6 (łosoś)

• Awokado – Pers a 1 
• Krewetki słodkowodne – Mac r 1-2 
• Chomik syryjski – Mes a 1 
• Pyłek dębu – Que a 1 
• Orzeszki piniowe – Pin p 1
• Orzechy pekan – Car i 1, 2, 4 
• Kokos – Coc n 1 

• W przypadku alergii z zapaleniem błony śluzowej nosa, zapalenia spojówek, astmy, pokrzywki, reakcji na pokarmy związanej z bólem brzucha i biegunką, uczulenia na owady lub lateks.
• Kiedy pojawia się więcej niż jeden objaw w tym samym czasie i objawy są spowodowane przez różne czynniki je wywołujące.
• Kiedy wprowadzona dieta ograniczająca podejrzane pokarmy nie przynosi rezultatów oraz jeśli unikanie alergenu nie przynosi poprawy twojego stanu zdrowia.
• W przypadku wysokich wartości całkowitego IgE czy eozynofilów.
• Kiedy istnieją przeciwwskazania do wykonania testów skórnych.

Testy ALEX3 można bezpiecznie wykonać małym dzieciom, dorosłym, kobietom w ciąży oraz osobom starszym. Test nie wymaga przygotowania – nie trzeba być na czczo, nie ma potrzeby odstawienia leków antyhistaminowych oraz innych leków i preparatów farmaceutycznych. Badanie może być wykonane w dowolnej porze roku, także w przypadku uczuleń sezonowych.

Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy

Uzyskany wynik zawsze musi zostać skonsultowany ze specjalistą oraz odniesiony zarówno do historii choroby, jak i do objawów pacjenta. Samo wykrycie alergenowo swoistych przeciwciał IgE wskazuje, że dana osoba jest uczulona, a objawy tego stanu mogą się ujawnić w jakimś momencie, ale też wcale nie muszą. W przypadku alergii pokarmowych zmiana nawyków żywieniowych lub całkowita rezygnacja z jednego lub większej liczby produktów spożywczych zawsze musi być starannie zaplanowana i monitorowana, aby mieć pewność, że podstawowe składniki pokarmowe są dostarczane w wystarczających ilościach.