Krzepnięcie krwi jest procesem fizjologicznym, który zapobiega nadmiernej utracie krwi w wyniku uszkodzenia naczyń krwionośnych. W procesie tym biorą udział płytki krwi, tzw. osoczowe czynniki krzepnięcia oraz ich inhibitory i aktywatory. To właśnie dzięki nim, gdy się skaleczymy lub doznamy urazu, sącząca się krew zmienia postać z płynnej na stałą i dochodzi do wytworzenia skrzepu. Czasami jednak funkcjonowanie tego procesu jest zaburzone. W konsekwencji może prowadzić to do spontanicznych, obfitych i przedłużających się krwawień lub skłonności do nadmiernego krzepnięcia krwi, czyli powstawania zakrzepów i zatorów. Badania z zakresu koagulologii wykorzystywane są nie tylko w diagnostyce zaburzeń hemostazy, ale także do monitorowania leczenia antykoagulantami doustnymi lub heparyną.

Czas protrombinowy (PT) jest podstawowym badaniem układu krzepnięcia. Głównym wskazaniem do jego oznaczenia jest przedoperacyjna ocena hemostazy, podejrzenie skazy krwotocznej oraz monitorowanie leczenia antykoagulantami doustnymi.

Czas protrombinowy służy do oceny sprawności zewnątrzpochodnej drogi krzepnięcia. Jest zależny od zawartości w osoczu protrombiny, czynników: V, VII, X i fibrynogenu (produkowanych w wątrobie). Nie zależy natomiast od pozostałych czynników krzepnięcia oraz liczby płytek krwi. 

Czas protrombinowy może być wyrażany jako wskaźnik protrombinowy oraz międzynarodowy współczynnik znormalizowany (INR). Wprowadzenie współczynnika INR ujednoliciło sposób wyrażania czasu protrombinowego i spowodowało, że wyniki oznaczeń PT są ze sobą porównywalne, niezależnie od laboratorium, w którym badanie zostało wykonane. Pierwsze próby standaryzacji czasu protrombinowego podjęto już w latach 60-tych w Wielkiej Brytanii.

Czas protrombinowy jest przedłużony (wskaźnik protrombinowy obniżony, INR podwyższony) w następujących sytuacjach klinicznych:
  • we wrodzonych niedoborach czynników: II, V, VII, X
  • w przewlekłych chorobach miąższu wątroby
  • w niedoborach witaminy K
  • w chorobie krwotocznej noworodków
  • w okresie leczenia doustnymi antykoagulantami
  • w rozsianym wykrzepianiu wewnątrznaczyniowym DIC, ang. disseminated intravascular coagulation)
  • w znacznych niedoborach fibrynogenu
  • w dysfibrynogenemii
  • w zaburzeniach polimeryzacji fibrynogenu
  • w przypadku obecności inhibitorów krzepnięcia (heparyna, produkty degradacji fibrynogenu, krążące antykoagulanty  u chorych z toczniem rumieniowatym)
  • w przebiegu białaczek, mocznicy, choroby Addisona-Biermera
  • podczas leczenia salicylanami
  • podczas spożywania ziół
Czas protrombinowy może być skrócony (wskaźnik protrombinowy podwyższony, INR obniżony) w następujących sytuacjach klinicznych: 
  • w zakrzepicy
  • w stanach nadkrzepliwości
  • zwiększona aktywność czynnika VII
  • nadkrzepliwość ciężarnych i okołoporodowa

Skrócony czas protrombinowy nie ma znaczenia diagnostycznego.

 

Przygotowanie do badania: Pacjent musi być na czczo. Na badanie należy się zgłosić między 7:00 a 10:00 rano. W dniu poprzedzającym pobranie krwi, pacjent powinien stosować lekkostrawną i niskotłuszczową dietę oraz powstrzymać się od używek. Należy uwzględnić pokarmy i suplementy diety bogate w witaminę K i „potencjalnie” przeciwzakrzepowe. W dniu badania nie zaleca się picia kawy i palenia papierosów. 

Niektóre leki przeciwzapalne i przeciwbólowe (np. aspiryna, ibuprofen, ketoprefen, kwas acetylosalicylowy), antybiotyki, witamina C, a także pokarmy (anyż, imbir, czosnek) i herbaty ziołowe (pokrzywa, rumianek) mogą wydłużać czas protrombinowy.

Czas oczekiwania na wynik: 1 dzień roboczy

Synonimy:
INR
« Wróć do listy terminów

Newsletter

Zapisz się do Naszej listy kontaktowej, aby raz w tygodniu otrzymywać aktualności z Naszej strony, oraz informacje o najnowszych Promocjach!

Dziękujemy za zapisanie się do Neszego Newslettera!